Blog > Komentarze do wpisu
Skóra - budowa i rola
Skóra jest największym narządem ludzkiego ciała. U dorosłej osoby jej powierzchnia stanowi około 2 m2, waży 3 kg i ma średnio 3 mm grubości. W jej budowie anatomicznej wyróżnia się trzy warstwy: naskórek, skórę właściwą oraz tkankę podskórną.

skóra

Skóra- Przekrój

Skóra jest narządem pokrywającym i osłaniającym ustrój. Ogólna powierzchnia skóry u człowieka wynosi 1,5-2 m2, a grubość wynosi 1,5-5 mm. Składa się z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Naskórek składa się głównie z dojrzewających komórek nabłonkowych, nazywanych keratynocytami i tworzy kilka warstw: podstawną, kolczystą, ziarnistą i rogową. Oprócz keratynocytów w naskórku znajdują się również komórki barwnikowe — melanocyty, komórki odpowiedzialne za reakcje immunologiczne - komórki Langerhansa i komórki układu nerwowego — komórki Merkela. W skórze właściwej utworzonej z tkanki łącznej znajdują się włókna kolagenowe i elastyna oraz elementy komórkowe: fibroblasty, mastocyty i komórki krwi oraz naczynia i nerwy. Tkankę podskórną tworzy tkanka tłuszczowa i łączna. W skórze znajdują się przydatki skóry: gruczoły potowe (ekrynowe i apokrynowe), gruczoły łojowe, paznokcie i włosy. Skóra spełnia wiele czynności ochronnych: przed zakażeniem bakteriami, grzybami, wirusami, przed czynnikami mechanicznymi, termicznymi, chemicznymi i promieniowaniem świetlnym, oraz zapewnia niezmienne warunki dla środowiska wewnętrznego organizmu (homeostazę). Poza tym skóra spełnia czynność percepcyjną ciepła, bólu, dotyku, ekspresyjną w wyrażaniu stanów emocjonalnych, resorpcyjną oraz bierze udział w magazynowaniu i przemianie materii. Skóra w okolicy otworów naturalnych (usta, nozdrza, odbyt, pochwa itp.) przechodzi w błony śluzowe. U człowieka najcieńsza jest na powiekach, natomiast najgrubsza jest na pięcie.[1]

Budowa skóry

Skóra składa się z trzech warstw (licząc od zewnątrz):

  • naskórek (epidermis) - warstwa zewnętrzna pełniąca funkcję ochronną i rozrodczą, która posiada melaninę, nadającą włosom i skórze barwę; naskórek dzieli się na 4 lub 5 warstw w zależności od grubości. Są to (od dołu):

- warstwa podstawna (Stratum basale) - warstwa kolczysta (Stratum spinosum) - warstwa ziarnista (Stratum granulosum) (-warstwa jasna (Stratum lucidum) - tylko w miejscach gdzie skóra jest gruba - na podeszwach stóp, zwłaszcza na piętach i wewnętrznej stronie dłoni) - warstwa rogowa (Stratum corneum), któa dzieli się na warstwę zbitą (Stratum compactum) i warstwę rogowaciejącą (Stratum disjunctum)

  • skóra właściwa (cutis vera) - warstwa środkowa, zawiera receptory, naczynia krwionośne, nerwy i inne gruczoły, np. potowe, jest to warstwa odżywcza i wspierająca (ma od 1 do 3 mm grubości);
  • tkanka podskórna (hypodermis,tela subcutanea)- warstwa najgłębsza, zbudowana z tkanki łącznej właściwej luźnej. Zawiera komórki tłuszczowe, izoluje przed nagłymi zmianami temperatury.

Przydatki skóry (wytwory naskórka)

Do skóry zalicza się również jej przydatki (adnexa cutis), powstające z nabłonka tworzącego naskórek:

  • łuski (squamae)
  • pióra
  • włosy (pili) (m.in. rzęsy i brwi)
  • paznokcie (ungues)
  • pazury
  • rogi
  • kopyta

Receptory w skórze są narządami zmysłów: dotyku, bólu, nacisku i temperatury.

Gruczoły

W skórze właściwej i w warstwie podskórnej występują gruczoły potowe i łojowe, naczynia krwionośne i ciałka zmysłów.

Do przydatków skóry należą też gruczoły (glandulae cutis):

  • gruczoły potowe (glandulae sudoriferae) (ssaki)
  • gruczoły łojowe (glandulae sebaceae)(ssaki)
  • gruczoły sutkowe (glandulae mammariae) (ssaki)
  • gruczoły śluzowe (glandulae mucosae) (ryby i płazy)
  • gruczoły mlekowe (glandulae lactiferae)
  • gruczoły jadowe (gady i płazy)
  • gruczoły kuprowe (ptaki)

Podstawowe funkcje skóry to:

  • izolacja środowiska wewnętrznego od zewnętrznego (czynników fizycznych, chemicznych i biologicznych) - mechaniczna osłona i biologiczna obrona organizmu
  • udział w oddychaniu (tylko kręgowce niższe)
  • termoregulacja ustroju
  • udział w gospodarce wodno-elektrolitowej (gruczoły potowe)
  • percepcja (odbiór) bodźców ze środowiska zewnętrznego (dotyk, ból, ciepło, zimno)poprzez receptory w skórze i naskórku
  • melanogeneza (melanina chroni organizm przed mutagennym promieniowaniem ultrafioletowym)
  • wchłanianie niektórych substancji
  • gospodarka tłuszczowa
  • gospodarka witaminowa (synteza prowitaminy D3 z 7-dehydrocholesterolu).
  • wydzielanie dokrewne i reakcje odpornościowe (skóra zawiera komórki Langerhansa należące do APC)



sobota, 03 listopada 2007, wiolkaparzych